|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Park "Nad kanałem Bydgoskim" powiat bydgoski Bydgoszcz jest jednym z nielicznych miast położonych na skrzyżowaniu dróg wodnych (Brdy, Wisły, przez Kanał Bydgoski łączących się z Notecią i Wartą oraz Odrą). Zabudowa starej części miasta była projektowana z myślą o wykorzystaniu tych naturalnych walorów. Obszar nad odnogami Kanału Bydgoskiego nazwano Małą Wenecją lub Wenecją Bydgoską. Ocalały do dzisiaj fragment tej zabudowy w okolicach Wyspy Młyńskiej ma być w najbliższym czasie remontowany, a nad pozostałym fragmentem Starego Kanału Bydgoskiego rozciąga się park. Teren ten należy do Skarbu Państwa. Sam kanał pozostaje od 1965 r. w administracji Okręgowego Zarządu Wodnego w Bydgoszczy. Zarząd nad terenami zielonymi sprawuje Urząd Miasta Bydgoszczy, przy współpracy z konserwatorem przyrody - ze względu na obecność drzew będących pomnikami przyrody. Opisywany park położony jest między torami kolejowymi od zachodu i północy oraz wzdłuż ul. Nad Kanałem i Rondem Grunwaldzkim od wschodu i ulicą Nakielską od południa. Zarząd nad parkiem sprawuje Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Bydgoszczy. Powierzchnia terenu to prawie 49 ha rozciągających się po obu stronach jednej z istniejących do dziś odnóg kanału tzw. Starego Kanału Bydgoskiego. W jego obrębie znajdują się dwie czynne śluzy (przy ul. Wrocławskiej i przy ul. Czarna Droga). Park składa się z trzech części o różnym stopniu zagospodarowania, połączonych ze sobą w naturalny sposób. Historia Pierwszy projekt kanału łączącego Brdę z Notecią a tym samym Wisłę z Odrą pochodzi z pracowni nadwornego kartografa króla Stanisława Augusta Poniatowskiego Franciszka Floriana Czaki. Powstał w 1766 roku czyli na 6 lat przed I rozbiorem Polski. Ze względu na sytuację polityczną kraju projekt nie został zrealizowany przez władze polskie. Ideę połączenia dwu wielkich rzek podjął król pruski Fryderyk II. W 1773 roku rozpoczęto prace według projektu Franca B. von Brenckenhoffa. Pracami budowlanymi kierował Wilhelm Dornstein, trwały one do czerwca 1774 roku. Powstało 26 kilometrów drogi wodnej przeciętej 9 drewnianymi śluzami. Ze względu na brak ludzi do pracy w okolicy budowy, robotników sprowadzono z Turyngii, Saksonii, Meklemburgii i Czech (8 - 18 tys. osób). Zbytni pośpiech w pracach spowodował śmierć wielu z nich (prawdopodobnie ?) i zawalenie się śluzy oraz zapiaszczenie sporego odcinka kanału. Kanał do eksploatacji oddano dopiero we wrześniu 1774 roku i bardzo szybko nastąpiło jego zamknięcie i modernizacja. Przebudowano śluzy na murowane z drewnianymi wrotami - istnieją do dzisiaj przy ul. Bronikowskiego - VI śluza (1806-1809), ul. Czarna Droga - V śluza (1805-1807) i ul. Wrocławskiej - IV śluza (1804-1806), wszystkie przeznaczone dla barek o ładowności do 200 ton. W następnym etapie przebudowy, w latach 1887 do 1915, powstały śluzy Okole i Czyszkówko o ładowności do 500 ton, znacznie skracające drogę. Były one związane z potrzebami wojska. Od tej pory istniały dwa równoległe ciągi od ulicy Bronikowskiego - śluza VI - do okolic ulicy Siedleckiej, gdzie łączył się z Brdą tzw. Nowy Kanał z istniejącymi do dziś śluzami Czyszkówko i Okole stanowiący główną drogę wodną i tzw. Stary Kanał od śluzy VI do śluzy II przy ul. Grottgera - pełniący funkcje najpierw drogi rezerwowej dla małych barek, następnie kanału ulgowego (od lat 40-tych XX w.) i odprowadzający wodę z okolic Nakła, Lisiego Ogona, Miedzynia, Osowej Góry, ponieważ tylko jego śluzy posiadają upusty dla zrzutu wody z obszaru zachodniego miasta. Dlatego śluzy IV, V, VI są dziś jednocześnie obiektem zabytkowym i piętrzącym w miarę potrzeby wodę Kanału Bydgoskiego (dł. 4.03 km). Po pierwszej wojnie światowej Stary Kanał był coraz rzadziej wykorzystywany jako droga wodna. Nad jego brzegami powstała więc sieć kawiarni, kawiarenek i restauracji oraz terenów wypoczynkowych ocienionych starymi drzewami. Nabrzeże zamieniło się w miejsce spotkań i spacerów bydgoszczan. Po kanale pływały statki spacerowe i łodzie, którymi panowie wozili panie, stąd nazwa Wenecja Bydgoska. Niestety w latach 60-tych XX w. nastąpiła przebudowa i poszerzenie ulicy Grunwaldzkiej. Powstało Rondo Grunwaldzkie usprawniające komunikację miejską ale jednoczesnie zasypano odcinek kanału od II śluzy włącznie do IV śluzy. Wody kanału skierowano do Brdy pod Rondem Grunwaldzkim rurociągiem o średnicy 1800 mm. Skrócono więc Stary Kanał i oderwano go od Wyspy Młyńskiej. Obecnie śluzy IV, V, VI są odremontowane, posiadają pozwolenia wodnoprawne są na bieżąco kontrolowane przez Nadzór Wodny i pozostają w eksploatacji Miasta Bydgoszczy. Miasto nie tylko docenia wartość historyczną obiektów Kanału Bydgoskiego ale i dba o jego stan, wyremontowało śluzy, oczyściło koryto kanału i wyremontowało brzegi. Prace prowadzone były w porozumieniu z konserwatorem zabytków. W dniu 8 XII 2005 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków powziął decyzję o wpisaniu do rejestru zabytków całego zespołu Kanału Bydgoskiego (Nowego i Starego) wraz z towarzyszącą mu zabudową. Miasto stara się również o wpisanie go na listę Światowego Dziedzictwa Kultury i Przyrody UNESCO ze względu na unikalny w skali europejskiej przykład XVIII-wiecznej myśli technicznej i wielkie znaczenie dla rozwoju miasta (przed budową kanału w Bydgoszczy mieszkało ok. 800 osób). W przyszłości nad brzegami kanału mają powstać przystanie dla łodzi, kajaków, rowerów wodnych i statków spacerowych, punkty gastronomi i hotele (hotel "Park" już czynny w budynku przedwojennego hotelu posiada salę restauracyjną z piękną mozaiką przedstawiającą historię miasta). Planowane są kotwicowiska z pełnym wyposażeniem i powiększenie systemu ścieżek rowerowych. Zgodnie z Programem Rozwoju Lokalnego na obrzeżu kanału ma powstać miasteczko naukowe z interaktywnymi wystawami. Przyroda Na terenie parku rosną liczne gatunki drzew i krzewów liściastych, jeden modrzew i kilkanaście sosen zwyczajnych zgrupowanych przy kościele Miłosierdzia Bożego. Wczesną wiosną zakwitają na trawnikach ziarnopłon wiosenny i złoć żółta (oba żółtokwitnące) a z drzew olsza czarna. W pobliskich ogródkach kwitną "bzy" lilaki (białe i fioletowe) a na terenie parku suchodrzew tatarski i tawuła, a w czerwcu jaśmin i nieliczne głogi. Część parku jest zacieniona przez stare drzewa - tam krzewów kwitnących jest mało i słabo rosną. W części północnej parku, przy torach kolejowych krzewów jest więcej i są bujniejsze gdyż dociera do nich więcej światła. W maju kwitną kasztanowce białe, a latem lipy drobnolistne tworzące cienistą aleję. Warto zwrócić też uwagę na wczesnozakwitające czerwone kwiaty wiązu szypułkowego i jego uskrzydlone, okrągłe nasiona. Najcenniejszymi drzewami są pomniki przyrody: - 14 olch czarnych - 11 topól czarnych - olsza czarna trójwierzchołkowa - dąb szypułkowy Status pomnika przyrody topole uzyskały 8 lutego 1955 roku, było ich wtedy 40 sztuk, a olsze 10 grudnia 1987 roku. Są to obecnie drzewa 100-160 letnie o pierśnicach powyżej 500 cm (pierśnica to obwód drzewa na wysokości 120 cm nad ziemią). Ciekawe są również inne drzewa o rozmiarach kwalifikujących do objęcia ich ochroną pomnikową : - wiąz szypułkowy - dęby szypułkowe - klony srebrzystolistne - lipa drobnolistna Na terenie parku możemy w miniaturze zobaczyć las iglasty z sosną zwyczajną, łęg z olszą, jesionem i wiązem oraz las liściasty z lipą, klonem i kasztanowcem. Każdy z nich rośnie na innej glebie i różni się roślinnością runa. Niestety tegoroczna zima 2005/2006 z mrozami do -28 st. C spowodowała ubytki w drzewostanie i prace nad ich usuwaniem trwają. W części zachodniej kanału, przy brzegach, widać roślinność szuwarową z arcydzięglem litworem, tatarakiem zwyczajnym i trzciną pospolitą. Z brzegu kanału można wiosną obserwować zachowania godowe kaczek krzyżówek, kurek wodnych i łysek, a w późniejszym okresie również ich potomstwo. Na trawnikach spotyka się kosy, szpaki, drozdy, wronę siwą, gołębie grzywacze (największe gołębie będące zwierzyną łowną, w mieście czują się bezpiecznie) i gołębie miejskie. Spacerowicze nie zapominają o ptakach również w czasie zimy dokarmiając je regularnie. Okoliczni wędkarze łowią nad kanałem ryby. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 roku finansowany był ze środków programu PHARE 2003 Komponent 3
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"