|
|
|
EDYTUJ
- teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy
WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0
Zabytkowy park dworski w Grocholinie powiat nakielski Wieś Grocholin leży w zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego na Pojezierzu Gnieźnieńskim, w dorzeczu Strugi Smoguleckiej zwanej również Kcynianką. Oddalona jest o 4 km na zachód od Kcyni. Obecnie zarząd nad parkiem sprawuje Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Lechpol" sp. z o. o. Grocholin, właścicielem zaś jest Agencja Nieruchomości Rolnych w Bydgoszczy. Zabytkowy park dworski w Grocholinie obejmuje późnorenesansowy dwór obronny zwany "zamkiem" lub "kamienicą" i klasycystyczny pałac. Otoczony jest on 12 hektarowym parkiem krajobrazowym założonym w pierwszej połowie XIX wieku oraz zabudowaniami gospodarczymi (folwarczne - poza terenem parku w kierunku południowym). W pobliżu wsi znajduje się również zasługujący na uwagę szaniec szwedzki (zlokalizowany na południe od Grocholina), masyw lasu łęgowego (znajdujący się w odległości 1 km od opisywanego parku i uznany w 1967 r. za częściowy rezerwat przyrody) oraz ślady grodziska wczesnośredniowiecznego odkrytego w odległości 1 km na północny wschód od skrzyżowania linii kolejowej Bydgoszcz - Poznań z drogą prowadzącą do Panigrodza. Do Grochlina dojeżdża się z traktu komunikacyjnego Kcynia - Wągrowiec oraz bezpośrednio Kcynia - Grocholin. Stacja kolejowa znajduje się w odległości 3 km, obecnie jest nieczynna. Dojazd do zespołu możliwy jest z dwóch stron. Dawny - najczęstszy od strony północnej i nowy od strony południowej. Infrastruktura: w południowo - wschodniej części parku znajduje się późnoklasycystyczny dwór - pałac (wybudowany w I połowie XIX wieku), obecnie w jego części zachodniej mieszczą się biura gospodarstwa rolnego, a jako baza noclegowa pozostała część dla firm budujących płyty obornikowe i silosy zbożowe. W sąsiedztwie dworskiej rezydencji znajduje się dwór obronny zwany "zamek". Połączone są one alejką dojazdową. Wnętrza "zamku" przeznaczone są na cele restauracyjno-konferencyjne, część pomieszczeń na noclegi. Przy granicy południowej parku w linii opłotowania znajduje się budynek mieszkalny wybudowany w latach 70-tych. Obiekt ten nie pasuje do charakteru zespołu dworsko - zamkowego. Budynek w przyszłości ma być przeznaczony na cele hotelarskie. W części południowo-wschodniej parku znajdują się garaże, które użytkują pracownicy gospodarstwa rolnego. Nieopodal nich znajduje się niewielki budynek, który kiedyś za czasów istnienia PGR - u pełnił funkcję łaźni. Obecnie stoi pusty. Zabudowania osiedla mieszkalnego mieszczą się na wschód za opłotowaniem siatkowo-cementowym parku. Na terenie osiedla mieszkaniowego wsi Grocholin niedaleko drogi w kierunku Kcynia zlokalizowany jest ogrodzony plac zabaw dla dzieci. W parku brak jest parkingu, toalet, ławek, koszy na odpady. Historia Pierwsza wzmianka o Grocholinie pochodzi ze średniowiecza, była to miejscowość znana jako własność rodziny Grocholskich herbu Sulima. Nazwa więc pochodzi od nazwiska Grocholski. W XVI wieku wieś dostała się pod własność biskupów gnieźnieńskich, a w XVII w. właścicielami Grocholina stali się Baranowscy herbu Korwin. To właśnie Wojciech Baranowski wzniósł, stojący do dziś, dwór obronny o charakterze mieszkalnym. W 1656 r., w czasie najazdu szwedzkiego na Polskę Grocholin znalazł się w rejonie bezpośrednich starć zbrojnych, czego dowodem jest szaniec obronny zwany szwedzkim, usytuowany w kierunku południowym od wsi. Po I rozbiorze Grocholin został wcielony do Prus. Właścicielem wsi jest wtedy Antoni Radzymiński, mąż jednej z sióstr Ludwika Baranowskiego. Prawdopodobnie on wybudował dwór - pałac. W 1828 r. dobra grocholińskie nabył na drodze licytacji hrabia Fryderyk Skórzewski z przeznaczeniem dla syna Arnolda. Arnold zaś sprzedał Grocholin Karolowi von Treskow, właściciel zamku pod Berlinem. Karol podjął się prac renowacyjnych i inwestycyjnych. Odbudował zamek wraz z zawaloną wda razy wieżą, wybudował spichlerz, cztery stodoły, założył obszerne podwórze i pobudował oborę, owczarnię, stajnię, domy dla służby. Karol von Treskow oczyścił bagna oraz założył trzy stawy w kształcie sierpa okalające dwór i zamek. Syn zaś jego Juliusz von Treskow przede wszystkim budował i modernizował drogi, doprowadził np. "drogę prywatną" do szosy z Wągrowca do Kcyni i obsadził ją kasztanowcami i lipami. Założył też obszerny park z wielką ilością rzadkich drzew i krzewów oraz sadu owocowego. Otoczył park i podwórze murem o długości 2400 m.W 1855 r. wybuchła epidemia cholery, która zdziesiątkowała mieszkańców wsi. Pod koniec XIX w. Grocholin posiadał 32 domy, które były zajęte 474 mieszkańców, z tego 240 to ewangelicy, 225 - katolicy. Czasie tym oddano do użytku 4-klasową szkołę. Majątkiem zarządzał wtedy Zygmunt von Treskow, który wprowadził nowoczesną technikę rolniczą i wybudował na stacji kolejowej Grocholin rampę przeładunkową umożliwiającą transport. W czsach I wojny światowej mężczyźni z Grocholina jako poddani cesarza Niemiec zostali wcieleni do armii. Ok. 1930 r. majątek objął Hans von Rosen - adaptowany przez rodzinę von Treskow. Założył on w dworze obronnym zbrojownię - kolekcję militariów. W latach 1939-45 na terenie majątku umiejscowiono schronisko dla młodzieży, nastąpiła dewastacja pałacu i zamku. Pod koniec II wojny światowej Grocholin opuścili zamieszkujący go dotychczas Niemcy. Po wojnie majątek Grocholin przeszedł na własność skarbu państwa polskiego. Akt ten zakończył ponad 100-letnią historię majątku - rodowej własności von Treskow. W 1949 r. utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne Grocholin. W 1967 r. utworzono kompleks leśny dawnego majątku za częściowy rezerwat przyrody. Trzy lata później odrestaurowano pałac. Nadano mu charakter użytkowy. W larach 80-tych XX w. odrestaurowano także dwór obronny i odnowiono park. Park jest ogólnodostępny, wypoczywają w nim gównie mieszkańcy wsi. Organizowany jest corocznie Dzień Dziecka. W dworze - zamku odbywają się uroczystości weselne, konferencje oraz stworzona jest baza noclegowa dla gości oraz pracowników. Przyroda Obecnie park w Grocholinie został umieszczony w "Spisie parków i ogrodów zabytkowych w Polsce" (nr rejestru 99/A), a w 1989 r. otrzymał Złoty Medal w Ogólnopolskim Konkursie organizowanym przez Ministerstwo Kultury i Sztuki za najlepiej utrzymany park zabytkowy. Najcenniejsze drzewo parku to buk pospolity odmiany czerwonolistnej o obwodzie pierśnicowym 380 cm i 20 m wysokości, który znajduje przed elewacją frontową pomiędzy pałacem a zamkiem. W tej części znajduje się też pomnikowy egzemplarz głogu jednoszyjkowego o obwodzie 130 cm. W części południowo-zachodniej granicę z zabudowaniami folwarcznymi wyznacza masyw drzew, na którym widoczny jest okazały pomnik przyrody: platan klonolistny o obwodzie 820 cm (siódmy co do wielkości w Polsce) oraz dwa dęby szypułkowe odmiany piramidalnej o obwodach 237 cm i 202 cm, niestety jeden z nich został częściowo uszkodzony (złamany). Poza granicami stawów w części północno-zachodniej parku rośnie na obrzeżach naturalnej łąki parkowej jedyna, rozmiarów pomnikowych iglicznia trójcierniowa o obwodzie 285 cm. Głównym akcentem przestrzennym jest ww. zespół trzech stawów biegnących łukiem, wyznaczający dawną granicę zespołu dworsko - pałacowego. Niestety stawy ulegają zanieczyszczeniu i zarastaniu. Ponad dwuhektarowe lustro wody tworzy swoisty mikroklimat, powodując bujny wzrost roślinności parku. O pięknie parku decyduje przede wszystkim stary (około 100-170 lat) drzewostan składający się z blisko 2 tysięcy drzew, z których wiele osiągnęło rozmiary pomnikowe. W składzie gatunkowym dominuje klon zwyczajny, jesion wyniosły, lipa drobnolistna, grab pospolity, kasztanowiec biały i robinia akacjowa. Pozostałe gatunki to dąb szypułkowy, klon polny, topola biała, lipa szerokolistna, jesion wyniosły - odm. zwisła, klon jawor, platan klonolistny, topola osika, topola czarna, brzoza brodawkowata, dąb szypułkowy forma piramidalna, klon jesionolistny, wiąz pospolity i wiąz szypułkowy. Drzewa iglaste to: jodła pospolita, jodła kalifornijska, jodła kaukaska, sosna wejmutka, daglezja zielona, sosna pospolita, żywotnik zachodni, cis pospolity, świerk pospolity. Liczne krzewy występują przede wszystkim w formie podszytu. Należy tu wymienić bez czarny, czeremchę pospolitą, głóg jednoszyjkowy, berberys pospolity, jaśminowiec wonny, leszczynę pospolitą, lilak pospolity, ligustr pospolity, śnieguliczkę białą, trzmielinę pospolitą, żylistek szorstki, krzewuszkę cudowną. Najniższe partie porasta na ponad 60% powierzchni parku bluszcz pospolity. Wokół stawów i rowu odprowadzającego wodę rosną kosaćce żółte, pałki wąskolistne, kniecie błotne, tataraki zwyczajne, a toń wodną pokrywa rzęsa drobna. W parku bytują wiewiórki pospolite, sarny, krety europejskie, jeże, dzięcioły, wróble, kukułki, sikorki bogatki, kaczki krzyżówki. EDYTUJ - teraz możesz uzupełnić opis tego parku przy pomocy WIKI na naszej nowej stronie Parki 2.0 opis parku | ścieżka | bibliografia | galeria | autorzy |
|
Projekt w 2006 roku finansowany był ze środków programu PHARE 2003 Komponent 3
Projekt w 2006 i 2007 roku finansowany był ze środków
Rządowego Programu "Fundusz Inicjatyw Obywatelskich"